Իմունային համակարգի ամրապնդմանն անհրաժեշտ 7 նյութեր
Քանի որ Ամանորը մոտ է և մտածում եք՝ ինչ պատրաստել, հոդվածում ներկայացված խորհուրդները կօգնեն կատարելու ճիշտ ընտրություն: Արդյունքում՝ քիչ հիվանդություն և քիչ դեղեր:
Իմունիտետի աշխատանքը խթանելն այդքան էլ դյուրին գործ չէ. բազմաթիվ միջոցներ արդյունք չեն տալիս: Բժիշկները կատակում են՝ նշելով, որ եթե տատիկը գիտի, թե ինչպես կարելի է ամրապնդել իմունիտետը, ապա պապիկն էլ գիտի՝ ինչպես ղեկավարել պետությունը: Սակայն որոշ ապրանքներ ամեն դեպքում կարող են օգնել իմունային համակարգին՝ հաղթահարելու դժվարությունները: Ստորև ներկայացվում են օգտակար նյութերն ու դրան օգտագործման մանրամասները:
1. Մասուր կամ վիտամին C պարունակող այլ մթերք
Վիտամին C-ն (ասկարբինաթթու) մեր օրգանիզմի համար կենսական նշանակություն ունի: Այս հզոր անտիօքսիդանտը բջիջներին պաշտպանում է ազատ ռադիկալներով վարակվելուց: Վիտամին C-ն ապահովում է ֆերմենտների աշխատանքը, որոնք պատասխանատու են բիոլոգիական մոլեկուլների սինթեզի և գեների աշխատանքի վերահսկման համար: Այն անհրաժեշտ է իմունային համակարգի ճիշտ աշխատանքի համար. ապահովում է մաշկի պաշտպանական ֆունկցիան, օգնում է բջիջ-ֆագոցիտներին՝ միկրոբները սպանելու հարցում, և խթանում է լիմֆոցիտների արտադրությանը: Վիտամին C-ի պակասորդը հանգեցնում է իմունիտետի անկմանը:

Որտե՞ղ կա վիտամին C
Վիտամին C-ի մեծ քանակություն են պարունակում մասուրը, սև հաղարջը, չիչխանը: Հարուստ են նաև քաղցր պղպեղը, բրյուսելյան և ծաղկակաղամբը, սպանախը, կիվին (շողպար), սեխը, ելակը և ցիտրուսայինները:
C-ն քմահաճ վիտամին է. այն հեշտորեն ոչնչանում է և զգայուն է պահպանման ու խոհանոցային մշակման պայմաններին: Մաղադանոսը սենյակային ջերմաստիճանում 2 օր պահելու դեպքում նրա վիտամինների 80%-ը կորչում է: Վիտամին C-ն պահպանելու համար անհրաժեշտ է մրգերն ու բանջարեղենը պահել սառնարանում կամ սառցարանում, արևի ուղիղ ճառագայթներից հեռու:
Մասուրի պատրաստման ամենանախընտրելի տարբերակը ապակե կոլբայով թերմոսում եռացնելն է: Ջուրը եռալուց հետո պետք է թողնել 3-5 րոպե՝ հովանա, ապա նոր լցնել պտուղը, որպեսզի արժեքավոր նյութերը քիչ տուժեն:
Ինչքա՞ն ուտել՝ չհիվանդանալու համար
Նուտրիցիոլոգները խորհուրդ են տալիս հնարավորության դեպքում C վիտամինը ստանալ մրգերից ու բանջարեղենից, ոչ թե՝ դեղային հավելումներից: Այսպես այն ավելի դյուրին է յուրացվում: Վարակի դեմ հեշտությամբ պայքարելու համար պետք է վիտամին C-ն պահել բարձր մակարդակի վրա, այլ ոչ թե շտապել լրացնել այն միայն հիվանդանալու դեպքում: Անհրաժեշտ է օրական 5 միրգ ու բանջարեղեն ուտել: Վերջինն ավելի նախընտրելի է հատկապես նրանց համար, ովքեր չեն ցանկանում գիրանալ:
2. Արտիճուկ կամ պրեբիոտիկով այլ սնունդ
Պրեբիոտիկներն ուտելի նյութեր են օգտակար բակտերիաների համար, որոնք մարդու աղիներում են: Աղիների միկրոբներն օգնում են պահպանել առողջ քաշը, ազդում են համային նախընտրությունների և նյարդային համակարգի աշխատանքի վրա, օգնում են իմունիտետին:
Աղիների բակտերիաները սինթեզում են կյանքի համար անհրաժեշտ վիտամինները և այլ նյութերը, որոնք օրգանիզմն ի վիճակի չէ ինքնուրույն արտադրել: Բացի այդ՝ առողջ միկրոբներն օրգանիզմը պաշտպանում են «չար» բակտերիաներից:
Պրեբիոտիկները սննդային նրբաթելեր են, որոնք խթանում են աղիներում օգտակար բակտերիաների՝ ինուլինի, օլիգոսախարիդների և ռեզիստենտային օսլայի բազմացմանը:

Որտե՞ղ կա
Ինուլինի մեծ քանակություն կա արտիճուկի, ճարճատուկի արմատի, գետնատանձի և ծնեբեկի մեջ: Օլիգոսախարիդներ կան կանաչեղենում, մեղրի, խնձորի, բանանի, բողկանման սոխի և սխտորի, ինչպես նաև լոբու և փոճոկի մեջ: Ռեզիստենտային օսլան սովորական, ցածր կալորիականությամբ օսլայի տեսակ է, որը ճեղքվում է բակտեիաների կողմից և պարունակվում է երկար եփված վարսկափաթիլներում, փոճոկում և կանաչ բանանի մեջ:
Ինչքա՞ն ուտել
Ինչքան՝ շատ, այնքան՝ լավ: Սննդային նրբաթելերը բավարար չեն սովորաբար քաղաքաբնակների սննդակարգում:
3. Կեֆիր և այլ պրոբիոտիկներ
Համարվում է, որ օգտակար բակտերիաները նորածնի աղիներում հայտնվում են ծնվելիս, այդ պատճառով էլ այն երեխաների մոտ, որոնք կեսարյան հատմամբ են լույս աշխարհ եկել, խնդիրներ են ունենում: Մեծանալով՝ մարդն էլ ավելի է խախտում մանրէների հավասարակշռությունը. օգտագործում է բակտերիաների համար վնասակար ալկոհոլ, շաքար, հակաբիոտիկներ, որոնք սպանում են բոլոր մանրէներին՝ անխտիր:
Մանրէների քանակը չափի մեջ պահելու համար անհրաժեշտ է պարբերաբար սնվել օգտակար միկրոօրգանիզմներով: Այդ հարցում կօգնեն պրոբիոտիկները՝ լավ բակտերիաներով հարուստ սնունդը:

Որտե՞ղ կա
Օգտակար բակտերիաներ կան թթվակաթային և թթու դրա ապրանքներում՝ յոգուրտ, կեֆիր, կաթնաշոռ, թթու դրած կաղամբ և կիմչի: Դեղատներում ու խանութներում հնարավոր է գտնել հատուկ թթու՝ առանց հավելումների ու շաքարի տնական յոգուրտ պատրաստելու համար:
Ինչքա՞ն ուտել
Պետք է օրական ուտել նվազագույնը մեկ բաժին պրոբիոտիկ սնունդ: Եթե վերջերս եք հակաբիոտիկ օգտագործել, ապա պետք է կրկնակի օգտագործել թթվակաթնային և թթու դրած ուտելիք և բժշկի հետ քննարկել հատուկ միջոցների օգնությամբ մանրէները վերականգնելու հարցը:
4. Նուշ և մագնիումով այլ սնունդ
Նախաամանորյա սթրեսն աշխատանքում, չափազանց անհանգստությունն ու վատ քունը խոչընդոտում են իմունային համակարգի աշխատանքին: Այդ պատճառով հիվանդությունների սեզոնին պետք է բավարար չափով մագնիում օգտագործել:
Մագնիումը միկրոտարր է, որն օրգանիզմին օգնում է հաղթահարել սթրեսը: Այն կարգավորում է էլեկտրական իմպուլսների ու բջիջների միջև փոխանակման գործընթացը, նվազեցնում է դրանց գրգռվածությունը և ղեկավարում է էլեկտրական գործընթացները: Մագնիումը մասնակցում է ավելի քան 300 ֆերմենտների աշխատանքին, ուստի կարևոր է լավ իմունիտետի համար:

Որտե՞ղ կա
Մագնիում կա հանքային ջրում, վայրի բրնձի, կանաչ հնդկացորենի, ոսպի մեջ, մուգ կանաչ կանաչեղենի՝ սպանախի, քալեի (կաղամբի տեսակ), գինձի և ռեհանի մեջ, կա նաև ավոկադոյի, արևածաղկի, քունջութի և ընկույզի մեջ: Ամենաշատը նուշի, մայրու ընկույզի և հնդկական ընկույզի մեջ է, բայց պետք է զգույշ լինել. սննդակարգում ընկույզի շատ օգտագործումը հանգեցնում է կալորիայի օրական չափաբաժնի գերազանցմանը: Սովորաբար մագնիում շատ կա սննդային նրբաթելերում:
Ինչքա՞ն ուտել
Հնարավորինս շատ. հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ մարդկանց մեծ մասն ավելի քիչ մագնիումով սնվում, քան խորհուրդ է տրվում: Մեծահասակին անհրաժեշտ է օրական 300-400 մգ մագնիում: Նուշի օրական չափաբաժինը (30գ) պարունակում է 80 մգ մագնիում, սպանախի ցողունները՝ 78 մգ, մուգ դարչնագույն բրինձը՝ 40 մգ:
5. Սաղմոն և օմեգա-3-ով այլ ապրանքներ
Օմեգա-3 ճարպաթթուներն օգնում են հաղթահարել ընկճվածությունը և անհանգստությունը, պահպանում են ուղեղի, ոսկրերի և հոդերի առողջությունը, պայքարում են խրոնիկական բորբոքման դեմ, նպաստում են լավ քնին և մաշկի վիճակին: Դրանք անհրաժեշտ են օրգանիզմի օպտիմալ կառուցվածքը պահպանելու համար:

Որտե՞ղ կա
Օմեգա-3 ճարպաթթու շատ են պարունակում ծովային ձկները՝ սաղմոնը, իշխանը և թյուննոսը: Որոշ տեսակներ կան բույսերի մոտ՝ եղեսպակի սերմերում, բրյուսելյան կաղամբում, հունական ընկույզում, սակայն բույսերից օմեգա-3-ն ավելի դժվար է յուրացվում՝ չբավարարելով օրգանիզմի պահանջմունքը:
Ինչքա՞ն ուտել
Օմեգա-3 ճարպաթթուների հավասարակշռությունը պահելու համար առողջ մարդուն բավարար է շաբաթական 2-3 անգամ ուտել սաղմոն, իշխան կամ թյուննոս: Եթե ձուկ չեք ուտում, հավելումների հարցը քննարկեք բժշկի հետ:
6. Ոստրե և ցինկ պարունակող այլ ապրանքներ
Ցինկն անհրաժեշտ է տարբեր գործընթացների բնականոն իրականացման համար: Այն կարգավորում է գեների ակտիվությունն ու ֆերմենտների աշխատանքը, ԴՆԹ-ի և սպիտակուցների սինթեզը, վերքերի լավացումը, օրգանիզմի աճը և զարգացումը: Ցինկը կենսական նշանակություն ունի իմունային համակարգի բջիջների գործունակության համար: Մեր մարմինը չի արտադրում կամ պահպանում ցինկ, ուստի կարևոր է մշտական օգտագործումը:

Որտե՞ղ կա
Ավելի հեշտությամբ է յուրացվում ծովամթերքի և մսի ցինկը: Այն բույսերից դժվարությամբ է անցնում օրգանիզմին. բույսերում կան նյութեր, որոնք խոչընդոտում են ցինկի յուրացմանը:
Շատ ցինկ կա կակղամորթի և խեցգետնանմանների մոտ՝ ոստրե, ծովախեցգետին, միդիա, լոբստեր (օմար): Շատ է նաև տավարի, խոզի, հնդկահավի, հավի, տափակաձկան, սարդինայի և սաղմոնի մսում: Ցինկի հավելյալ պաշար են լոբազգիները, դդմակտերը, հնդկական ընկույզը, կաթը, յոգուրտը, պանիրը, ձուն, կինոան, վարսակը, մուգ դարչնագույն բրինձը, սունկը, ծնեբեկը:
Որքա՞ն ուտել
Մարդկանց մեծ մասը բավարարում է ցինկի պահանջարկը, եթե ճիշտ է սնվում՝ ուտելով բազմազան սնունդ: Պետք է շատ օգտագործել ծովամթերք, լիարժեք ճաշել, ընթրիքին ուտել միս և բանջարեղեն: Եթե առողջական անհրաժեշտություն չկա, ապա բժիշկները ցինկի հավելումներ խորհուրդ չեն տալիս: Չափից շատ օգտագործելու դեպքում մեծ է հակառակ արդյունքի վտանգը:
7. Սիսեռ և B6-ով այլ ուտելիք
Վիտամին B6-ն անհրաժեշտ է կենտրոնական և վերջույթային նյարդային համակարգի բնականոն աշխատանքի և ամենատարբեր նյութերի սինթեզի համար: Վիտամին B6-ի անբավարարությունն արագորեն հանգեցնում է իմունային համակարգի գործառույթների անկմանը:

Որտե՞ղ կա
Մեծ քանակությամբ վիտամին B6 կա ծովային ձկան, տավարի լյարդի, թռչնի, սիսեռի, տոֆուի, ռիկոտայի, բանանի, հատիկաբույսերի ծիլերի, սպանախի, գազարի, ծաղկակաղամբի, պիստակի և հունական ընկույզի մեջ:
Ինչքա՞ն ուտել
Իմունային համակարգը և սթրեսը հաղթահարելու ունակությունը պաշտպանելու համար շաբաթական 2-3 անգամ կերեք ծովային ձուկ: Հաճախ պատրաստեք սիսեռ, օրական 1-2 անգամ սնվեք նորածիլների կանաչեղենի աղցանով: Աշխատանքի վայրում կերեք ընկույզ և գազար. սրանք կօգնեն չհիվանդանալ և պահպանել աշխատունակությունը:
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները