3

Հարավային օվկիանոսի միջանկյալ ջրերը դարձել են ավելի աղի ու խիտ

Անտարկտիկայի շուրջ ծովային սառույցի նվազումը շրջել է օվկիանոսի միջանկյալ ջրերի փոփոխության երկարամյա միտումը։ Նոր հետազոտության համաձայն՝ 2016–2024 թվականներին այդ ջրերը դարձել են ավելի աղի ու խիտ՝ նախկին աղազրկման փոխարեն։

Ծովային սառույց Անտարկտիկայի Վիկտորիայի Երկրի ափերի մոտ, հետնամասում՝ Մելբուռն լեռը
Ծովային սառույց Վիկտորիայի Երկրի ափերի մոտ, հետնամասում՝ Մելբուռն լեռը, Անտարկտիկա / © Alberto C. Naveira Garabato, Մելբուռնի համալսարան

Մելբուռնի համալսարանի, Հնդկաստանի գիտության ինստիտուտի և Սաութհեմփթոնի համալսարանի հետազոտողները ցույց են տվել, որ Անտարկտիկայի ծովային սառույցի կտրուկ նվազումից հետո փոխվել են անտարկտիկական միջանկյալ ջրերի հատկությունները։ Nature Climate Change ամսագրում հոկտեմբերի 28-ին հրապարակված աշխատանքը հիմնված է օվկիանոսային դիտարկումների, արբանյակային տվյալների և մթնոլորտային վերավերլուծության վրա։

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Argo ինքնավար լողանների ցանցի՝ 2004–2024 թվականների չափումները։ Մինչև 2016 թվականը ջրային այս շերտի աղիությունն ու խտությունը նվազում էին, իսկ այն աստիճանաբար մոտենում էր մակերևույթին։ 2016–2024 թվականներին ուղղությունը շրջվել է․ շերտը դարձել է ավելի աղի ու խիտ և իջել ավելի մեծ խորություն։ Փոփոխությունը նկատվել է Ատլանտյան, Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների ավազաններում։

Հետազոտության հեղինակները Մելբուռնի համալսարանի կայքում բացատրել են մեխանիզմը։ Ամռանը ծովային սառույցի հալոցքը քաղցրահամ ջուր է հասցնում Հարավային օվկիանոս՝ նվազեցնելով ջրի աղիությունը։ Երբ սառցածածկույթի մակերեսը կտրուկ փոքրացել է, նվազել է նաև հալոցքային ջրի սեզոնային հոսքը։

Անտարկտիկական միջանկյալ ջրերը սովորաբար գտնվում են մակերևույթից մոտ 700–1200 մետր խորության վրա։ Դրանք օվկիանոսի այն կառուցվածքի մասն են, որտեղ խտությունը խորության հետ արագ փոխվում է։ Այդ տարբերությունը սահմանափակում է ջրի ուղղաձիգ խառնումը և ջերմության փոխանցումը վերին շերտերից դեպի խորքեր։

Հեղինակների գնահատմամբ՝ այս կառուցվածքի փոփոխությունը կարող է փոխել օվկիանոսում ջերմության պահեստավորումն ու վերաբաշխումը։ Միջանկյալ ջրերը մասնակցում են նաև ածխածնի և թթվածնի տեղափոխմանը։ Դրանց հատկությունների կայուն փոփոխությունն այդ պատճառով կարևոր է ոչ միայն Անտարկտիկայի մերձակա ջրերի, այլև օվկիանոսային լայն շրջանառության համար։

Կլիմայական հետևանքների չափն ու ժամկետները դեռ հստակ չեն։ Հետազոտողները նշում են, որ տասնամյակների ընթացքում հնարավոր են տարածաշրջանային ծովի մակարդակի, մթնոլորտային շրջանառության և տեղումների փոփոխություններ։ Այդ ազդեցությունները գնահատելու համար անհրաժեշտ է կլիմայական մոդելներում ավելի ճշգրիտ ներկայացնել ծովային սառույցի և օվկիանոսի միջանկյալ շերտերի կապը։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 17, 08:05
Հ. Թումանյան

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Նոյեմբերի 16, 16:30
Հ. Թումանյան

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Նոյեմբերի 17, 14:05
Հ. Թումանյան

Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն