2

Ճապոնիայի հնագույն ժայթքումից հետո որոշ շրջաններում բնակչությունն աճել է

Մոտ 7300 տարի առաջ Կիկայ-Ակահոյայի աղետալի ժայթքումից հետո Ճապոնիայի որոշ շրջաններում բնակչությունը կտրուկ նվազել է, իսկ մյուսներում աճը շարունակվել է։ Հնագիտական տվյալների նոր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ աղետի հետևանքները չեն տեղավորվում համատարած կործանման կամ անխափան շարունակականության պարզ պատկերում։

Կիկայ-Ակահոյայի ժայթքման հաստ մոխրաշերտը և պեղված հնավայրը Կյուշուի հարավում
Կիկայ-Ակահոյայի ժայթքման մոխրաշերտը Կյուշուի հարավում / © Ջունզո Ուչիյամա, Լունդի համալսարան։ CC BY 4.0, ձևաչափը հարմարեցված է։

Լունդի և Քեմբրիջի համալսարանների ու այլ հաստատությունների հետազոտողները արդյունքները հոկտեմբերի 14-ին հրապարակել են Science Advances ամսագրում։ Նրանք ուսումնասիրել են, թե ժայթքումից առաջ և հետո ինչպես են փոխվել Ջոմոն մշակույթի որսորդ-հավաքչական համայնքների բնակեցման միտումները։

Թիմը Ճապոնիայի չորս հիմնական կղզիները բաժանել է 61 տարածքային միավորի և համադրել հնագիտական գտածոների ռադիոածխածնային թվագրումները։ Դրանց հաճախականությունը բնակչության ուղղակի հաշվառում չէ, այլ անցյալում մարդկային գործունեության ծավալի անուղղակի ցուցիչ։ Բայեսյան մոդելներով հեղինակները գնահատել են տարածաշրջանային փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով նաև նմուշառման անհավասարությունը։

Կյուշուի հարավում բնակչության նվազումը սկսվել էր ժայթքումից շատ առաջ։ Աղետը հարվածել է արդեն սակավ բնակեցված տարածքներին, որտեղ շարժուն խմբերը պարբերաբար փոխում էին իրենց բնակության վայրը։ Հետազոտողները տարբերակում են այս նախնական նվազումը ժայթքմանը հաջորդած ծանր կորուստներից ու տարածքների դատարկումից։

Հյուսիսային Կյուշուում, ընդհակառակը, մինչաղետյան աճի միտումը պահպանվել է նաև դրանից հետո՝ չնայած էկոհամակարգերի զգալի վնասմանը։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ ամենից տուժած վայրերից մարդկանց տեղափոխությունը կարող էր նպաստել այդ աճին։ Սա հնարավոր բացատրություն է, ոչ թե միգրացիայի ուղղակի չափում։

Լունդի համալսարանը նշում է, որ վերապրածները, հավանաբար, կենտրոնացել են հյուսիսային ափերին։ Ծովային էկոհամակարգերն այնտեղ կարող էին ավելի արագ վերականգնվել, քան մոխրով ծածկված ցամաքային միջավայրերը։ Ձկնորսության և ծովային այլ պաշարների ավելի ինտենսիվ օգտագործումը ևս կարող էր աջակցել համայնքներին։

Ավելի հեռավոր որոշ շրջաններում նախկին աճը փոխարինվել է լճացմամբ կամ անկմամբ։ Հեղինակները քննարկում են ժայթքման առաջացրած կլիմայական կարճատև փոփոխությունների և սննդային պաշարների վնասման հնարավոր դերը, սակայն այդ մեխանիզմները դեռ առանձին ստուգման կարիք ունեն։

Արդյունքների մեկնաբանությունն ունի սահմանափակումներ․ որոշ վայրերից թվագրված նմուշները քիչ են, իսկ հաստ մոխրաշերտը կարող է դժվարացնել հնավայրերի հայտնաբերումը։ Վերլուծությունը չի հաստատում, որ բնակչության բոլոր տարբերությունները բացատրվում են միայն մոխրի հաստությամբ։ Այն ցույց է տալիս ավելի բազմազան պատկեր, որտեղ աղետի ազդեցությանը զուգահեռ կարևոր են նաև մինչաղետյան պայմաններն ու մարդկանց հարմարվելու հնարավորությունները։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 6, 17:08
Հ. Թումանյան

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Նոյեմբերի 8, 10:08
Հ. Թումանյան

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Նոյեմբերի 1, 20:00
Հ. Թումանյան

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Նոյեմբերի 4, 08:05
Հ. Թումանյան

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն