7

Խաղաղ օվկիանոսի մի հատվածը Էլ Նինյոյի ժամանակ ավելի կապույտ է դարձել

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Խաղաղ օվկիանոսի գույնի արբանյակային տվյալները՝ 2026 և 2025 թվականների հոկտեմբերի 10-ին, PACE-ի չափումների գիտական պատկերավորում
Խաղաղ օվկիանոսի գույնի համեմատությունը՝ 10 հոկտեմբերի 2026 թ. (վերևում) և 10 հոկտեմբերի 2025 թ. (ներքևում), արբանյակային չափումների գիտական պատկերավորում / © Kel Elkins, NASA’s Scientific Visualization Studio

Հոկտեմբերի 15-ին NASA-ն նոր արբանյակային պատկերներով ներկայացրել է Էլ Նինյոյի զարգացումը։ Գործակալությունը համեմատել է 2025 և 2026 թվականների նույն ամիսների տվյալները՝ միաժամանակ հետևելով ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանին, բարձրությանը և գույնին։

Օվկիանոսի գույնի փոփոխությունը գրանցում է PACE արբանյակը։ Սա 2024 թվականին դրա արձակումից հետո առաջին Էլ Նինյոն է։ Սարքը լույսը չափում է հարյուրավոր ալիքի երկարություններով, իսկ գիտնականներն այդ սպեկտրային տեղեկությունից հաշվարկում են ջրի տեսանելի գույնն ամփոփող ցուցանիշ։ Քարտեզը սովորական գունավոր լուսանկար չէ, այլ չափումների գիտական պատկերավորում։

NASA-ի գիտական պատկերավորման ստուդիայի հրապարակած համեմատության մեջ 2026 թվականի հասարակածային գոտու կանաչավուն հատվածը նեղանում է, և տարածվում են ավելի կապույտ երանգները։ Դրանք վկայում են ֆիտոպլանկտոնի ավելի փոքր քանակի մասին։ 2025-ի նույն ժամանակահատվածում, երբ թույլ Լա Նինյա էր, կանաչավուն գոտին ավելի կայուն էր։

Պատճառը միայն ջրի տաքացումը չէ։ Էլ Նինյոյի ընթացքում պասատային քամիները թուլանում են, և սննդանյութերով հարուստ խորքային ջրի բարձրացումը դեպի մակերևույթ նվազում է։ Ֆիտոպլանկտոնն ավելի քիչ սննդանյութ է ստանում։ Քանի որ այն ծովային սննդային ցանցի հիմքում է, դրա նվազումը կարող է ազդել նաև մյուս օրգանիզմների սննդի հասանելիության վրա։

Մյուս քարտեզները ցույց են տալիս ջերմության և ջրի վերաբաշխումը։ Sentinel-6 արբանյակների բարձրաչափական տվյալներով՝ դիտարկումների ընթացքում արևելյան Խաղաղ օվկիանոսի որոշ հատվածներում գրանցվել է սովորականից 30–40 սանտիմետր բարձր, իսկ Ինդոնեզիայի և հյուսիսային Ավստրալիայի մոտ՝ 15–20 սանտիմետր ցածր մակարդակ։ Սա տարածաշրջանային տատանում է, ոչ թե համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի այդ չափով բարձրացում։

Էլ Նինյոն բնական կլիմայական տատանում է, որը սովորաբար կրկնվում է երկու-յոթ տարին մեկ։ Տաք ջրի շարժումը և քամիների փոփոխությունը փոխկապակցված են. օվկիանոսից մթնոլորտ անցնող ջերմությունն ու խոնավությունը կարող են փոխել տեղումների և եղանակի պատկերը նաև Խաղաղ օվկիանոսից հեռու։

NOAA-ի կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հոկտեմբերի 8-ի ամփոփագրում կանխատեսել է, որ ուժեղ կամ շատ ուժեղ Էլ Նինյոն, հավանաբար, կպահպանվի մինչև 2027 թվականի հունվար–մարտը։ Սակայն կոնկրետ վայրերի եղանակային հետևանքները երաշխավորված չեն, իսկ իրադարձության հնարավոր ռեկորդային ուժը դեռ կանխատեսման գնահատական է, ոչ ավարտված չափումների վերջնական արդյունք։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 6, 17:08
Հ. Թումանյան

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Նոյեմբերի 8, 10:08
Հ. Թումանյան

Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։

Նոյեմբերի 1, 20:00
Հ. Թումանյան

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Նոյեմբերի 4, 08:05
Հ. Թումանյան

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն