7

Խաղաղ օվկիանոսի մի հատվածը Էլ Նինյոյի ժամանակ ավելի կապույտ է դարձել

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Խաղաղ օվկիանոսի գույնի արբանյակային տվյալները՝ 2026 և 2025 թվականների հոկտեմբերի 10-ին, PACE-ի չափումների գիտական պատկերավորում
Խաղաղ օվկիանոսի գույնի համեմատությունը՝ 10 հոկտեմբերի 2026 թ. (վերևում) և 10 հոկտեմբերի 2025 թ. (ներքևում), արբանյակային չափումների գիտական պատկերավորում / © Kel Elkins, NASA’s Scientific Visualization Studio

Հոկտեմբերի 15-ին NASA-ն նոր արբանյակային պատկերներով ներկայացրել է Էլ Նինյոյի զարգացումը։ Գործակալությունը համեմատել է 2025 և 2026 թվականների նույն ամիսների տվյալները՝ միաժամանակ հետևելով ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանին, բարձրությանը և գույնին։

Օվկիանոսի գույնի փոփոխությունը գրանցում է PACE արբանյակը։ Սա 2024 թվականին դրա արձակումից հետո առաջին Էլ Նինյոն է։ Սարքը լույսը չափում է հարյուրավոր ալիքի երկարություններով, իսկ գիտնականներն այդ սպեկտրային տեղեկությունից հաշվարկում են ջրի տեսանելի գույնն ամփոփող ցուցանիշ։ Քարտեզը սովորական գունավոր լուսանկար չէ, այլ չափումների գիտական պատկերավորում։

NASA-ի գիտական պատկերավորման ստուդիայի հրապարակած համեմատության մեջ 2026 թվականի հասարակածային գոտու կանաչավուն հատվածը նեղանում է, և տարածվում են ավելի կապույտ երանգները։ Դրանք վկայում են ֆիտոպլանկտոնի ավելի փոքր քանակի մասին։ 2025-ի նույն ժամանակահատվածում, երբ թույլ Լա Նինյա էր, կանաչավուն գոտին ավելի կայուն էր։

Պատճառը միայն ջրի տաքացումը չէ։ Էլ Նինյոյի ընթացքում պասատային քամիները թուլանում են, և սննդանյութերով հարուստ խորքային ջրի բարձրացումը դեպի մակերևույթ նվազում է։ Ֆիտոպլանկտոնն ավելի քիչ սննդանյութ է ստանում։ Քանի որ այն ծովային սննդային ցանցի հիմքում է, դրա նվազումը կարող է ազդել նաև մյուս օրգանիզմների սննդի հասանելիության վրա։

Մյուս քարտեզները ցույց են տալիս ջերմության և ջրի վերաբաշխումը։ Sentinel-6 արբանյակների բարձրաչափական տվյալներով՝ դիտարկումների ընթացքում արևելյան Խաղաղ օվկիանոսի որոշ հատվածներում գրանցվել է սովորականից 30–40 սանտիմետր բարձր, իսկ Ինդոնեզիայի և հյուսիսային Ավստրալիայի մոտ՝ 15–20 սանտիմետր ցածր մակարդակ։ Սա տարածաշրջանային տատանում է, ոչ թե համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի այդ չափով բարձրացում։

Էլ Նինյոն բնական կլիմայական տատանում է, որը սովորաբար կրկնվում է երկու-յոթ տարին մեկ։ Տաք ջրի շարժումը և քամիների փոփոխությունը փոխկապակցված են. օվկիանոսից մթնոլորտ անցնող ջերմությունն ու խոնավությունը կարող են փոխել տեղումների և եղանակի պատկերը նաև Խաղաղ օվկիանոսից հեռու։

NOAA-ի կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հոկտեմբերի 8-ի ամփոփագրում կանխատեսել է, որ ուժեղ կամ շատ ուժեղ Էլ Նինյոն, հավանաբար, կպահպանվի մինչև 2027 թվականի հունվար–մարտը։ Սակայն կոնկրետ վայրերի եղանակային հետևանքները երաշխավորված չեն, իսկ իրադարձության հնարավոր ռեկորդային ուժը դեռ կանխատեսման գնահատական է, ոչ ավարտված չափումների վերջնական արդյունք։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 9, 13:05
Հ. Թումանյան

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Նոյեմբերի 9, 14:04
Հ. Թումանյան

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Նոյեմբերի 3, 16:15
Հ. Թումանյան

Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն