589

«Սթրեսային հորմոնի» բարձր կոնցենտրացիան մեծացրել է Covid-19-ից մահվան վտանգը

Կորտիզոլը կարող է սովորական կենսաքիմիական ցուցիչ հանդիսանալ, որը հնարավորություն կտա սահմանել բժշկական օգնության կարիք ունեցող պացիենտների առաջնահերթությունը:

Կորտիզոլի քանակը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին
Կորտիզոլի քանակը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին / © Xiong Qi/Xinhua/Getty / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Կորոնավիրուսային վարակը դարձել է ամբողջ աշխարհի բժիշկների ու գիտնականների համակ ուշադրության առարկան: Մասնագետները փորձում են հնարավորինս հստակ սահմանել այն հանգամանքները, որոնք ազդում են հիվանդության ընթացքի և մահվան վրա:

Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի գիտնականները նոր հետազոտությամբ պարզել են, թե ինչպես է Covid-19-ի ընթացքն ազդում հիվանդի արյան բաղադրությունում առկա «սթրեսի հորմոնի»՝ կորտիզոլի վրա:

Կորտիզոլն օրգանիզմում արտադրվում է ի պատասխան սթրեսային իրավիճակների, այդ թվում՝ հիվանդության: Այս հորմոնը փոփոխություններ է առաջացնում սրտի և իմունային համակարգի աշխատանքում, ինչպես նաև նյութափոխանակությունում՝ օգնելով հաղթահարել վարակը: Հիվանդության ժամանակ կորտիզոլի ցածր մակարդակը կարող է վտանգավոր լինել պացիենտի համար: Սակայն, ինչպես պարզվել է, հորմոնի բարձր կոնցենտրացիան նույնպես մեծացնում է բացասական ելքի վտանգը:

Կորտիզոլի մոլեկուլի տարածական կառուցվածքը / © MedicalXpress

Դիտական նոր հետազոտությանը մասնակցել է 535 պացիենտ: Նրանցից 404-ի մոտ Covid-19 է ախտորոշվել: Ընդ որում՝ կորոնավիրուսային թոքաբորբով հիվանդների մոտ կորտիզոլի մակարդակն էականորեն ավելի բարձր է եղել, քան մյուսների մոտ: Կորտիզոլի մեդիանային կոնցենտրացիան կորոնավիրուսով վարակվածների մոտ կազմել է 619 նմոլ/լ՝ ի տարբերություն մյուս պացիենտների 519 նմոլ/լ-ի:

Covid-19 պացիենտների մոտ դիտարկված հորմոնի ամենաբարձր կոնցենտրացիան հասել է մինչև 3241 նմոլ/լ-ի՝ այն դեպքում, երբ նորմայում առողջ մարդու մոտ այդ ցուցանիշը տատանվում է 80-535 նմոլ/լ-ի սահմաններում՝ կախված օրվա ժամից: Գիտնականները նաև պարզել են, որ 744 նմոլ/լ-ից ցածր կորտիզոլի կոնցենտրացիա ունեցող փորձարկվողների համար գոյատևման մեդիանան (ժամկետ, որից հետո պացիենտների 50%-ը մահանում է) կազմել է 36 օր՝ այն դեպքում, երբ կորտիզոլի ավելի բարձր ցուցանիշ ունեցողների մոտ՝ 15 օր: Ընդ որում՝ հետազոտության ընթացքում մահացել է Covid-19-ով պացիենտների 27%-ը, իսկ կորոնավիրուսային թոքաբորբ չունեցողների շրջանում՝ միայն 7%-ը:

Գոյատևման հավանականությունը 744 նմոլ/լ-ից բարձրի և ցածրի դեպքում՝ համապատասխանաբար / © Dhillo, Than, Khoo et al., The Lancet Diabetes & Endocrinology, 2020

Այս հետազոտությունը, միանշանակ, օգտակար կլինի կորոնավիրուսով հիվանդների բուժող բժիշկների համար: Աշխատության հեղինակներից Վալջիթ Դհիլոն նշել է, որ 3 ամիս առաջ, երբ Լոնդոնի հիվանդանոցները լի էին Covid-19 պացիենտներով, բավականին քիչ տեղեկություն կար այն մասին, թե ինչպես է հնարավոր ավելի ճիշտ սահմանել մարդկանց առաջնահերթությունը: Նրա խոսքով՝ արյան մեջ թթվածնի առկայության ցուցիչից բացի՝ այժմ հավելյալ տարբերիչ է առկա, որը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին:

Ավելի վաղ հաղորդվել է, թե ինչպես է պետք ճիշտ օգտվել զուգարանից՝ կորոնավիրուսով վարակվելուց խուսափելու համար, և թե ինչու են Covid-19-ից առողջացած մարդիկ տապի ժամանակ մրսում:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 7, 12:56
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի դաշնային հետախուզական ծառայության (BND) նախկին ղեկավար Ավգուստ Հանինգը, Der Spiegel-ի տվյալներով, գաղտնի փաստաթղթերի հիման վրա զեկույց է կազմել Ադրբեջանի հետախուզության ներկայացուցչի համար։ Քննությունը դեռ պարզում է՝ արդյոք այն հասել է հասցեատիրոջը։

Հոկտեմբերի 7, 09:15
Հ. Թումանյան

Շաքիում կալանավորված Ադրբեջանի զինծառայող Նասիմի Մուսաևի նկատմամբ սկսված քննությունը կշարունակվի Հայաստանում։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ այս միջադեպը չի կապվում Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների հնարավոր փոխանակման հետ։

Հոկտեմբերի 7, 17:52
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ Amazon-ի հնարավոր ներդրումների համար անհրաժեշտ է շուրջօրյա կայուն էլեկտրամատակարարում։ Ընկերության պահանջը նա կապել է 1000 ՄՎտ հզորությամբ կայանի առկայության հետ։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հ. Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Հոկտեմբերի 5, 16:47
Հ. Թումանյան

Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն