2

Աստղագետները վաղ Տիեզերքում քվազարների սերտ զույգի թեկնածու են գտել

«Ջեյմս Ուեբ» և Gemini North աստղադիտակների տվյալներում աստղագետները գտել են երկու լուսարձակող աղբյուր, որոնք տեսնում ենք Մեծ պայթյունից մոտ 900 միլիոն տարի անց եղած վիճակում։ Դրանց սպեկտրները հուշում են, որ գործ ունենք երկու գերզանգվածային սև խոռոչի հետ, թեև մեկ քվազարի կրկնապատկված պատկերի վարկածը դեռ լիովին չի բացառվել։

Gemini North աստղադիտակի գմբեթը Մաունաքեայի գիշերային երկնքի տակ
Gemini North աստղադիտակը Հավայիի Մաունաքեա լեռան վրա․ արխիվային լուսանկար / © P. Horálek (Institute of Physics in Opava), International Gemini Observatory/NOIRLab/NSF/AURA (աղբյուր, CC BY 4.0, փոքրացված)

Սիլվիա Օնորատոյի գլխավորած խումբը նկարագրել է J1602+4228AB համակարգը The Astrophysical Journal Letters ամսագրում նոյեմբերի 10-ին լույս տեսած հոդվածում։ Հետազոտողները երկրորդ՝ ավելի թույլ աղբյուրը նկատել են արդեն հայտնի քվազարի շրջակայքն ուսումնասիրելիս՝ «Ջեյմս Ուեբ» աստղադիտակի սպեկտրային տվյալներում։

Երկնքում երկու աղբյուրներն իրարից բաժանում է մոտ մեկ աղեղնային վայրկյան։ Հետազոտողների հաշվարկով՝ դա համապատասխանում է մոտ 18 հազար լուսատարու՝ երկնքի հարթության վրա։ Այդ թիվը չի ներառում դիտման ուղղությամբ հնարավոր հեռավորությունը, ուստի դրանց իրական բաժանումը կարող է ավելի մեծ լինել։

Քվազարը գալակտիկայի չափազանց պայծառ միջուկ է։ Լույսն արձակում է դեպի կենտրոնական սև խոռոչը հոսող և տաքացող նյութը։ Թիմը գնահատել է, որ երկու աղբյուրների կենտրոնում գտնվող սև խոռոչների զանգվածները կարող են կազմել մոտ 1,5 միլիարդ և 400 միլիոն Արեգակի զանգված։

Gemini North-ի լրացուցիչ դիտարկումները նույնպես օգնել են համեմատել աղբյուրների սպեկտրները, հայտնել է NOIRLab-ը։ Դրանց միջև եղած տարբերությունները խոսում են երկու առանձին աղբյուրի օգտին։ Այնուամենայնիվ, հեղինակները դեռ չեն բացառում, որ առջևում գտնվող զանգվածեղ մարմնի ձգողականությունը կարող էր շեղել մեկ քվազարի լույսը և ստեղծել դրա երկու պատկեր։

Եթե հաստատվի, որ աղբյուրներն առանձին են, ապա այս համակարգը կլինի Տիեզերքի այդ դարաշրջանից հայտնի քվազարների ամենասերտ զույգը՝ ըստ երկնքի հարթության վրա չափված հեռավորության։ Հեղինակները նաև ենթադրում են, որ երկու քվազարների հարևանությունը կարող է մատնանշել վաղ Տիեզերքի նյութով հարուստ մի շրջան։ Դեռ պարզ չէ, թե ինչպես են այդ սև խոռոչներն այդքան վաղ հասել նման զանգվածների։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 9, 13:05
Հ. Թումանյան

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Նոյեմբերի 9, 14:04
Հ. Թումանյան

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 9, 21:04
Հ. Թումանյան

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն