168

Արտաարեգակնային հեռավոր մոլորակում երկաթե անձրևներ են նկատվել

Աստղագետները հայտնաբերել են, որ հսկա և շատ տաք արտաարեգակնային WASP-76b մոլորակի վրա գազանման երկաթը թափվում է մետաղական անձրևի տեսքով:

Երկաթե անձրևը՝ ըստ նկարչի
Երկաթե անձրևը՝ ըստ նկարչի / ©Martin Kornmesser, ESO / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Եթե հեռավոր WASP-76b մոլորակում ինչ-որ մեկը հայտնվի անձրևի տակ, ապա ստիպված կլինի անձրևանոցից ավելի լուրջ բանով պաշտպանվել: Աստղագետները մանրամասն ուսումնասիրել են 400 լուսային տարվա հեռավորությամբ գտնվող արտաարեգակնային մոլորակի լուսապատկերը և եկել են եզրակացության, որ այնտեղ անձրևները «մետաղական» են:

WASP-76b-ն հայտնաբերվել է 2013թ., երեք խոշոր և «փխրուն» մոլորակներից մեկն էր, որոնք գտնվել էին Ձկան համաստեղությունում Արեգակին նմանվող աստղի մոտ: WASP-76b-ի զանգվածը Յուպիտերի 0,9 զանգվածին է հավասար, իսկ շառավիղը՝ Յուպիտերի 1,8 չափին: Քանի որ նրա ուղեծիրն աստղին 30 անգամ ավելի մոտ է, քան Երկրի ուղեծիրը, WASP-76b-ն դասվում է գերտաք գազային հսկաների շարքին:

Այսպիսի մոլորակները ունեն ճառագայթման և մասնիկների մեծ հոսքեր, ուստի ջերմաստիճանը ցերեկային կողմում կարող է հասնել հսկայական միավորների: Նմանօրինակ ամենահայտնի արտաարեգակնային մոլորակներից է KELT-9b-ն, որը որոշ աստեղերից մի քանի անգամ տաք է. 4000 °С: Միևնույն ժամանակ՝ գիշերային կողմում ջերմաստիճանը չափավոր է:

Հենց այդ ցայտուն հակադրությունն է հետաքրքրել գիտնականներին, ովքեր ուսումնասիրել են դրա ազդեցությունը մթնոլորտի վրա՝ WASP-76b-ի օրինակով: Նրանք գազային հսկան դիտարկել են եվրոպական ESO աստղադիտարանի VLT աստղադիտակի օգնությամբ՝ հետևելով մոլորակի երկու տեղափոխություններին. անցմանը մայր աստղի հետնապատկերում: Հավաքված լուսապատկերային տվյալները թույլ են տվել առանձնացնել ցերեկային և գիշերային կողմերի մթնոլորտի կազմում առկա տարբերությունը:

WASP-76b-ի ցերեկային կողմը մոտ 1000 °C-ով ավելի տաք է, քան՝ գիշերայինը, և գիտնականները նկատել են, որ գազանման մետաղն անընդհատ հոսում է տաք կիսագնդից դեպի սառը: Այստեղ այն պետք է կոնդենսացիայի ենթարկվի և թափվի «մետաղական անձրևի» տեսքով:

Գազային հսկան կոշտ մակերես չունի, որի վրա հավաքվեին «մետաղական լճակները»: Ենթադրվում է, որ նյութը ներքաշվում է մոլորակի միջուկի մեջ, հասնում խորքին, որտեղ ջերմաստիճանը և ճնշումը կրկին բարձրանում են, և մետաղը կրկին վերածվում է գազի՝ աստիճանաբար ընդգրկվելով մթնոլորտի մեջ:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Նոյեմբերի 3, 16:15
Հ. Թումանյան

Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։

Հոկտեմբերի 30, 08:07
Հ. Թումանյան

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Նոյեմբերի 1, 20:00
Հ. Թումանյան

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հոկտեմբերի 30, 11:14
Հ. Թումանյան

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն