589

«Սթրեսային հորմոնի» բարձր կոնցենտրացիան մեծացրել է Covid-19-ից մահվան վտանգը

Կորտիզոլը կարող է սովորական կենսաքիմիական ցուցիչ հանդիսանալ, որը հնարավորություն կտա սահմանել բժշկական օգնության կարիք ունեցող պացիենտների առաջնահերթությունը:

Կորտիզոլի քանակը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին
Կորտիզոլի քանակը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին / © Xiong Qi/Xinhua/Getty / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Կորոնավիրուսային վարակը դարձել է ամբողջ աշխարհի բժիշկների ու գիտնականների համակ ուշադրության առարկան: Մասնագետները փորձում են հնարավորինս հստակ սահմանել այն հանգամանքները, որոնք ազդում են հիվանդության ընթացքի և մահվան վրա:

Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի գիտնականները նոր հետազոտությամբ պարզել են, թե ինչպես է Covid-19-ի ընթացքն ազդում հիվանդի արյան բաղադրությունում առկա «սթրեսի հորմոնի»՝ կորտիզոլի վրա:

Կորտիզոլն օրգանիզմում արտադրվում է ի պատասխան սթրեսային իրավիճակների, այդ թվում՝ հիվանդության: Այս հորմոնը փոփոխություններ է առաջացնում սրտի և իմունային համակարգի աշխատանքում, ինչպես նաև նյութափոխանակությունում՝ օգնելով հաղթահարել վարակը: Հիվանդության ժամանակ կորտիզոլի ցածր մակարդակը կարող է վտանգավոր լինել պացիենտի համար: Սակայն, ինչպես պարզվել է, հորմոնի բարձր կոնցենտրացիան նույնպես մեծացնում է բացասական ելքի վտանգը:

Կորտիզոլի մոլեկուլի տարածական կառուցվածքը / © MedicalXpress

Դիտական նոր հետազոտությանը մասնակցել է 535 պացիենտ: Նրանցից 404-ի մոտ Covid-19 է ախտորոշվել: Ընդ որում՝ կորոնավիրուսային թոքաբորբով հիվանդների մոտ կորտիզոլի մակարդակն էականորեն ավելի բարձր է եղել, քան մյուսների մոտ: Կորտիզոլի մեդիանային կոնցենտրացիան կորոնավիրուսով վարակվածների մոտ կազմել է 619 նմոլ/լ՝ ի տարբերություն մյուս պացիենտների 519 նմոլ/լ-ի:

Covid-19 պացիենտների մոտ դիտարկված հորմոնի ամենաբարձր կոնցենտրացիան հասել է մինչև 3241 նմոլ/լ-ի՝ այն դեպքում, երբ նորմայում առողջ մարդու մոտ այդ ցուցանիշը տատանվում է 80-535 նմոլ/լ-ի սահմաններում՝ կախված օրվա ժամից: Գիտնականները նաև պարզել են, որ 744 նմոլ/լ-ից ցածր կորտիզոլի կոնցենտրացիա ունեցող փորձարկվողների համար գոյատևման մեդիանան (ժամկետ, որից հետո պացիենտների 50%-ը մահանում է) կազմել է 36 օր՝ այն դեպքում, երբ կորտիզոլի ավելի բարձր ցուցանիշ ունեցողների մոտ՝ 15 օր: Ընդ որում՝ հետազոտության ընթացքում մահացել է Covid-19-ով պացիենտների 27%-ը, իսկ կորոնավիրուսային թոքաբորբ չունեցողների շրջանում՝ միայն 7%-ը:

Գոյատևման հավանականությունը 744 նմոլ/լ-ից բարձրի և ցածրի դեպքում՝ համապատասխանաբար / © Dhillo, Than, Khoo et al., The Lancet Diabetes & Endocrinology, 2020

Այս հետազոտությունը, միանշանակ, օգտակար կլինի կորոնավիրուսով հիվանդների բուժող բժիշկների համար: Աշխատության հեղինակներից Վալջիթ Դհիլոն նշել է, որ 3 ամիս առաջ, երբ Լոնդոնի հիվանդանոցները լի էին Covid-19 պացիենտներով, բավականին քիչ տեղեկություն կար այն մասին, թե ինչպես է հնարավոր ավելի ճիշտ սահմանել մարդկանց առաջնահերթությունը: Նրա խոսքով՝ արյան մեջ թթվածնի առկայության ցուցիչից բացի՝ այժմ հավելյալ տարբերիչ է առկա, որը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին:

Ավելի վաղ հաղորդվել է, թե ինչպես է պետք ճիշտ օգտվել զուգարանից՝ կորոնավիրուսով վարակվելուց խուսափելու համար, և թե ինչու են Covid-19-ից առողջացած մարդիկ տապի ժամանակ մրսում:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 17, 08:05
Հ. Թումանյան

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Նոյեմբերի 16, 16:30
Հ. Թումանյան

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Նոյեմբերի 17, 14:05
Հ. Թումանյան

Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն