4

Սկաֆանդրի նյութերի նմուշների վրա մարսյան փոշու գերմանր մասնիկներ են հայտնաբերել

Perseverance մարսագնացի տվյալների վերլուծությամբ գիտնականները գնահատել են մակերևույթներին կառչած փոշու մասնիկների չափերը․ ամենափոքրերից որոշները մոտ 100–200 նանոմետր են։ Դրանք կարող են բարդացնել Մարս մեկնող ապագա անձնակազմերի սկաֆանդրների և բնակելի մոդուլների պաշտպանությունը փոշուց։

Perseverance մարսագնացը և SHERLOC սարքի ստուգաչափման նմուշները՝ նյութերի փոքր քառակուսիներով, NASA-ի կազմած պատկերում
Perseverance-ը և SHERLOC-ի ստուգաչափման նմուշները՝ արխիվային լուսանկարներից կազմված պատկեր / © NASA/JPL-Caltech

NASA-ն արդյունքների մասին հոկտեմբերի 26-ին հայտնել է պաշտոնական հաղորդագրությամբ։ Սենթ Լուիսի Վաշինգտոնի համալսարանի հետազոտող Սքոթ Վան Բոմելի ղեկավարած խմբի աշխատանքը նույն օրը հրապարակվել է PNAS ամսագրում։ Տվյալներն ընդգրկում են մարսագնացի աշխատանքի 1645 մարսյան օր։

Հետազոտողները վերլուծել են փոշին, որը կպել է մարսագնացի չափիչ սարքերի ստուգաչափման նմուշներին և սկաֆանդրների համար նախատեսված նյութերին։ Դրանց թվում են տեֆլոնն ու Vectran մանրաթելը․ վերջիններիս փոքր քառակուսիները Մարս են ուղարկվել՝ պարզելու, թե ապագա սկաֆանդրների նյութերն ինչպես են դիմանում մոլորակի պայմաններին։

PIXL ռենտգենյան սպեկտրաչափի տվյալներով և փոշու շերտի մոդելով խումբը գնահատել է մասնիկների չափերն ու բաղադրությունը։ Սա գերմանր հատիկների անմիջական մանրադիտակային լուսանկար չէ։ Չափերի գնահատականը ենթադրում է մասնիկների մեկ շերտ, ուստի մի քանի շերտի դեպքում առանձին հատիկները կարող են հաշվարկվածից էլ փոքր լինել։

Տարբեր մակերևույթներ տարբեր չափի փոշի են պահել։ Vectran-ի վրա մասնիկների բնորոշ չափը մոտ 2 միկրոմետր է եղել, իսկ որոշ այլ նմուշների վրա՝ հարյուրավոր նանոմետրեր։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ կպչունությանը նպաստում են էլեկտրաստատիկ ուժերը, իսկ հյուսվածքի անհարթություններում՝ նաև հատիկների մեխանիկական խցանումը։

Ամենափոքր մասնիկները մնացել են մակերևույթներին՝ չնայած մարսագնացի շարժման ու հորատման ժամանակ առաջացող ցնցումներին։ Փոշու բաղադրությունը հիմնականում համապատասխանում է նախկին առաքելությունների արդյունքներին․ այն պարունակում է երկաթով և ծծմբով հարստացած սիլիկատային նյութ։ Նոր տվյալներում արձանագրվել է նաև ֆոսֆորի հարստացում։

Մասնիկների չափը կարևոր է հնարավոր ներշնչման համար։ Երկրի վրա նման մանր փոշին կարող է հասնել թոքերի խորքային հատվածներ։ Սակայն այս աշխատանքը մարդկանց վրա մարսյան փոշու ազդեցության փորձարկում չէ․ առողջական վտանգը կախված կլինի ներշնչված քանակից, ազդեցության տևողությունից և մասնիկների հատկություններից։

Արդյունքները կարող են օգնել ընտրելու սկաֆանդրների ու բնակելի մոդուլների նյութերը, կատարելագործելու մաքրման միջոցներն ու օդային ֆիլտրերը։ Հեղինակները շեշտում են, որ Մարսի փոշուն հատուկ ազդեցության սահմանները ճշգրտելու համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ լաբորատոր և թունաբանական հետազոտություններ։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 17, 08:05
Հ. Թումանյան

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Նոյեմբերի 16, 16:30
Հ. Թումանյան

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Նոյեմբերի 17, 14:05
Հ. Թումանյան

Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն