3

Շարժվող գնացքները կարող են էլեկտրացանցի համար էներգիայի կուտակիչ դառնալ

Էլեկտրագնացքների արագացումն ու արգելակումը համակարգելով՝ հնարավոր է դրանց շարժման էներգիան օգտագործել էլեկտրացանցի հավասարակշռման համար։ Նոր հաշվարկի համաձայն՝ դա կարող է նվազեցնել նոր էներգակուտակիչների անհրաժեշտությունը, սակայն գործնական փորձարկումները դեռ առջևում են։

Հեղինակների սխեման՝ ինչպես է էլեկտրագնացքն արագանալիս էներգիա կլանում և արգելակելիս վերադարձնում ցանցին
Գնացքներով էներգիայի կուտակման առաջարկվող մեխանիզմի սխեման՝ հոդվածից առանձնացված / © Can Wan և համահեղինակներ, Nature Communications, CC BY 4.0

Չինաստանի, Մեծ Բրիտանիայի և Շվեդիայի հետազոտողների աշխատանքը հոկտեմբերի 19-ին հրապարակվել է Nature Communications ամսագրում։ Չժեցզյանի համալսարանի Կան Վանի և գործընկերների թիմը գնահատել է, թե սովորական երթևեկության ընթացքում որքան ճկունություն կարող են էլեկտրագնացքները տրամադրել էներգահամակարգին։ Աշխատանքը մոդելավորում է, ոչ թե արդեն գործարկված համակարգի հաշվետվություն։

Արագանալիս գնացքն էլեկտրաէներգիան վերածում է շարժման՝ կինետիկ էներգիայի։ Ռեկուպերատիվ արգելակման ժամանակ դրա մի մասը կարող է վերադարձվել էլեկտրական ցանց։ Հեղինակներն առաջարկում են համակարգված փոխել գնացքների շարժման ռեժիմը․ անհրաժեշտ պահին դրանք կարող են սովորականից ավելի շատ էներգիա կլանել, իսկ մեկ այլ պահին՝ նվազեցնել ցանցից սպառումը կամ էներգիա վերադարձնել։

Այս մոտեցման համար առանձին մարտկոց չեն առաջարկում․ կուտակիչի դեր է ստանում շարժվող գնացքը։ Սակայն առաջնահերթությունը մնում է փոխադրումը։ Մոդելում կարգավորումը սահմանափակված է չվացուցակով, թույլատրելի արագությամբ և քարշի ու արգելակման հզորությամբ։ Այն չպետք է խախտի գնացքների ժամանման ժամանակը կամ անվտանգության պահանջները։

Հաշվարկի հիմքում Չինաստանի երկաթուղիների 2688 տարածաշրջանային չվացուցակներից ստացված 326 034 միջկանգառային երթեր են։ Դրանցից ստացված կապերը հեղինակներն ընդլայնել են այլ տարածաշրջանների վրա՝ հաշվի առնելով գնացքների կազմը և սնուցման համակարգը։ Դիտարկվել են էլեկտրիֆիկացված հիմնական երկաթուղիները, ոչ թե մետրոն ու թեթև ռելսային տրանսպորտը։ Օգտագործված տվյալները թիմը հրապարակել է Zenodo շտեմարանում։

2025 թվականի երկաթուղային համակարգի համար հեղինակները համաշխարհային ներուժը գնահատել են 190 գիգավատ, իսկ 2050-ի համար՝ 315–579 գիգավատ՝ կախված երկաթուղիների զարգացման սցենարից։ Սրանք ցանցին տրամադրվող հզորության գնահատականներ են, ոչ թե արդեն տեղադրված կուտակիչներ կամ կուտակված էներգիայի քանակ։ Մոտեցումը հատկապես կարող է օգտակար լինել կարճատև հավասարակշռման համար։

Չինաստանի, Եվրոպայի և Հնդկաստանի էներգահամակարգերի մոդելներում այս ռեսուրսը կուտակիչների ներդրումային ու սպասարկման ծախսերը նվազեցրել է 11,9–20,0%-ով՝ ծախսերի կրճատումն առաջնահերթ համարող սցենարներում։ Ամբողջ էներգահամակարգի ծախսերի նկատմամբ խնայողությունը շատ ավելի փոքր է՝ 1,02–1,95%։ Այս արդյունքները պայմանավորված են մոդելի ենթադրություններով և չեն նշանակում, որ նույն խնայողությունն արդեն գրանցվել է իրական երկաթուղում։

Գործնական կիրառման համար դեռ պետք է փորձարկել երկաթուղու և էլեկտրացանցի օպերատորների համատեղ կառավարումը։ Հաշվարկները չեն ներառում տեղային լարման բոլոր սահմանափակումները, հարմոնիկ աղավաղումները կամ չնախատեսված խափանումների ժամանակ իրական կառավարումը։ Ուստի հեղինակներն առաջարկում են նախ անցնել փորձնական գծերի և մանրամասն ինժեներական ստուգումների․ գնացքները կարող են լրացնել սովորական կուտակիչներին, բայց չեն փոխարինում դրանց բոլոր գործառույթներին։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 9, 13:05
Հ. Թումանյան

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Նոյեմբերի 9, 14:04
Հ. Թումանյան

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 4, 08:05
Հ. Թումանյան

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն