Աստղագետները քարտեզագրել են WASP-17 b-ի մթնոլորտի անհամաչափ եզրը
Աստղագետները «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակի տվյալներով վերականգնել են WASP-17 b գազային հսկայի մթնոլորտի եզրի անհամաչափ ձևը։ Մոլորակի «երեկոյան» եզրն ավելի տաք ու ընդարձակ է, քան «առավոտյան» եզրը։
Կոռնելի և Բրիստոլի համալսարանների համատեղ ղեկավարությամբ կատարված հետազոտության արդյունքները հոկտեմբերի 14-ին հրապարակվել են Nature Astronomy ամսագրում։ Բրիստոլի համալսարանը հաղորդել է, որ նոր մեթոդը թույլ է տալիս համեմատել մթնոլորտի եզրագծի տարբեր հատվածները՝ դրանք մեկ միջին ցուցանիշով նկարագրելու փոխարեն։ Աշխատանքի գլխավոր հեղինակը Կոռնելի համալսարանի հետազոտող Լիլի Ալդերսոնն է։
WASP-17 b-ն Երկրից մոտ 1300 լուսատարի հեռավորության վրա գտնվող «տաք Յուպիտեր» է։ Այն այնքան մոտ է իր աստղին, որ միշտ նույն կողմով է շրջված դեպի այն․ մոլորակի մի կիսագնդում մշտական ցերեկ է, մյուսում՝ գիշեր։ Նման պայմաններում մթնոլորտային շրջանառությունը կարևոր դեր ունի ջերմության վերաբաշխման գործում։
Թիմն օգտագործել է «Ուեբի» երեք գործիքներով 2023 թվականի մարտին կատարված դիտարկումները։ Երբ մոլորակն անցնում է աստղի առջևով, աստղային լույսի մի մասն անցնում է նրա մթնոլորտի միջով։ Տարբեր ալիքների երկարություններում լույսի թուլացման չափումները բացահայտում են մթնոլորտի հատկությունները։ Այսպիսով, խոսքը նոր վերլուծության մասին է, ոչ թե մոլորակի մթնոլորտի նոր ուղիղ լուսանկարի։
Հեղինակների ներկայացրած մոդելը նկարագրում է եզրագծի փոփոխությունն անընդհատ՝ միայն երկու կիսաշրջան համեմատելու փոխարեն։ Այն գնահատում է նաև հասարակածից դեպի բևեռներ տարբերությունները, սակայն ենթադրում է, որ հյուսիսային և հարավային կիսագնդերը համաչափ են։ Հետևաբար ստացված պատկերը մթնոլորտի ամբողջական ու մանրամասն եղանակային քարտեզ չէ։
Մոդելի գնահատմամբ՝ «առավոտյան» եզրի ջերմաստիճանը մոտ 860 կելվին է, իսկ «երեկոյան» եզրինը՝ մոտ 1520 կելվին։ Տարբերությունը շուրջ 650 կելվին է, ընդ որում՝ առավոտյան հատվածի գնահատման անորոշությունն ավելի մեծ է։ Տաք գազն ավելի է ընդարձակվում, ուստի երեկոյան հատվածում մթնոլորտի եզրն ավելի հեռու է տարածվում մոլորակի կենտրոնից։
Այս անհամաչափությունը համահունչ է մթնոլորտային շրջանառության մոդելներին․ քամիները ցերեկային կողմից տաք գազ են տեղափոխում դեպի երեկոյան եզրը, իսկ գիշերային կողմից առավոտյան եզր է հասնում ավելի սառը գազ։ Սա տվյալների մեկնաբանությունն է՝ հիմնված ֆիզիկական մոդելների վրա, ոչ թե քամու արագության անմիջական չափում։
Վերլուծությունը նաև չի բացահայտել ջրային գոլորշու և ածխաթթու գազի պարունակության համոզիչ փոփոխություն եզրագծի երկայնքով։ Այլ նյութերի ու ամպային մասնիկների տարածական տարբերությունները դեռ հուսալիորեն որոշել չի հաջողվել։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ մեթոդը կարող է օգնել ուսումնասիրել նաև այլ էկզոմոլորակների մթնոլորտները, եթե դիտարկումների որակը բավարար լինի։
Telegram 
Facebook 
Google News Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։
Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։
NASA-ի Roman տիեզերական աստղադիտակի լայնադաշտ տեսախցիկի օպտիկական սխալը կարգաբերումից հետո կազմել է 63 նանոմետր՝ նախատեսված մոտ 90 նանոմետրի փոխարեն։ Արդյունքը կարևոր է ապագա լայնածավալ դիտումների համար, սակայն աստղադիտակի գիտական աշխատանքին նախապատրաստումը դեռ շարունակվում է։
Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները