Հ. Թումանյան
3

Ճապոնական տնային չղջիկների մայրերը սեփական ձագերի ձայնագրություններին ավելի ուժեղ սրտային արձագանք են տվել, քան այլ ձագերի կանչերին։ Տարբերությունը պահպանվել է նաև մեծացած ձագերի արձակած էխոլոկացիոն ազդանշանները լսելիս։

Հ. Թումանյան
2

Սև խոռոչի արագ պտույտը որոշ տեսական պայմաններում կարող է նպաստավոր դարձնել դրա բաժանումը երկու փոքր խոռոչի։ Սակայն նոր հաշվարկները չեն ապացուցում, որ այդպիսի գործընթաց իրականում տեղի է ունենում. դրա համար դեռ պետք է նկարագրել հենց բաժանման մեխանիզմը։

Հ. Թումանյան
4

NASA-ի համեմատական քարտեզներում 2026 թվականի Էլ Նինյոն ջրի բաշխմամբ նման է 1997–1998 թվականների հզոր իրադարձությանը։ Երկու դեպքում էլ սովորականից բարձր և տաք ջուրը հասնում է Հարավային Ամերիկայի ափերին, սակայն այդ նմանությունը դեռ չի կանխորոշում ձմռան եղանակը։

Հ. Թումանյան
3

Գիտնականները միջատասպան բակտերիաների արտադրած պեպտիդների ընտանիքում հայտնաբերել են 49 տարբեր միացություն։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այդ բազմազանությունը ձևավորում են բնական ընտրությունը, պատահական գենետիկական փոփոխությունները և գենի նման հատվածների փոխանակման ավելի մեծ հավանականությունը։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները երկու ոսկե էլեկտրոդների միջև ամրացված պարուրաձև մոլեկուլում էլեկտրական հոսանքով ուղղորդված շարժում են առաջացրել։ Լարման բևեռականությունը փոխելիս շարժման ուղղությունը փոխվել է, իսկ ավելի բարձր լարման դեպքում հոսանքի ուժը կտրուկ աճել է։

Հ. Թումանյան
2

NASA-ն դադարեցրել է Swift տիեզերական աստղադիտարանի աշխատանքը․ ցածրացած ուղեծրում մթնոլորտի դիմադրությունն այլևս թույլ չի տալիս կայուն դիտարկումներ կատարել։ Գամմա բռնկումների ուսումնասիրությամբ հայտնի սարքի վերադարձը մթնոլորտ սպասվում է առաջիկա շաբաթներին։

Հ. Թումանյան
2

Գիտնականները բույսերում գեների ակտիվությանը հետևելու համար համադրել են կանաչ և կարմիր լույս արձակող համակարգեր։ Երկու գույների ուժգնությունների հարաբերությունը թույլ է տվել նվազեցնել նյութափոխանակության փոփոխություններից առաջացող շեղումները և ավելի հստակ տեսնել պաշտպանական արձագանքը։

Հ. Թումանյան
3

Սինգապուրի և Չինաստանի ֆիզիկոսները ցույց են տվել, որ էլեկտրոնների փնջի ու սիլիցիումային ցանցի փոխադարձ դիրքը փոխելով՝ կարելի է կառավարել առաջացող լույսի շրջանային բևեռացումը։ Փորձում բևեռացման աստիճանը հասել է 0,87-ի՝ առանց բարդ քիրալ կառուցվածք պատրաստելու։

Հ. Թումանյան
2

NASA-ի Dragonfly թռչող ապարատի համակարգերը վիրտուալ թռիչքի ընթացքում ինքնուրույն ընտրել են անվտանգ վայրէջքի վայր։ Փորձարկումը համակարգչային ստենդում միավորել է Տիտանի վրա ապագա առաջին թռիչքի հիմնական փուլերը։

Հ. Թումանյան
3

NASA-ն հրապարակել է «Հաբլ» տիեզերական աստղադիտակի պատկերը, որտեղ ավելի մոտ գալակտիկայի ձգողությունը խոշորացնում և աղավաղում է հեռավոր գալակտիկայի լույսը։ Դիտարկումը գրավիտացիոն ոսպնյակների ուսումնասիրության ծրագրի մաս է, որը նաև հիմք է նախապատրաստում «Ռոման» աստղադիտակի տվյալների վերլուծության համար։

Հ. Թումանյան
2

Բնության պահպանության միջազգային միության (IUCN) առաջին գլոբալ գնահատմամբ՝ մակերեսային տաք ջրերի մարջանային խութերի էկոհամակարգերի 96%-ին մինչև 2075 թվականը փլուզման ծայրահեղ վտանգ է սպառնում։ Այս դասակարգումը չի նշանակում, որ այդ խութերն արդեն վերացել են։

Հ. Թումանյան
3

Գիտնականները մարդու բջիջներում ստեղծել են արհեստական օրգանոիդ, որը պահպանում է կարճատև գենային ակտիվության հետքերը։ «Ռեկորդանել» կոչվող մոլեկուլային պահոցը հավաքում և քայքայումից պաշտպանում է տեղեկատվական ՌՆԹ-ն՝ թույլ տալով օրեր անց վերականգնել բջջի արձագանքը։

Հ. Թումանյան
2

Հանլեի մութ երկնքի արգելոցում լուսանկարել են զոդիակային լույսը՝ Յուպիտերի, Մարսի և աստղակույտ M44-ի հետ։

Հ. Թումանյան
3

Մարդիկ սննդի, ձկնաբուծության, սիրողական ձկնորսության և ակվարիումների համար օգտագործում են ուսումնասիրված քաղցրահամ ձկների տեսակների 26%-ը։ Նոր վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հատկապես ձկնաբուծությունն ու սիրողական ձկնորսությունը կենտրոնանում են հազվագյուտ մարմնակազմությամբ տեսակների վրա, որոնց հնարավոր կորուստը կարող է անհամաչափորեն աղքատացնել ձկների ձևաբանական բազմազանությունը։

Հ. Թումանյան
4

Միջազգային խումբը մագնեզիումի դիբորիդում գրանցել է էլեկտրոն-խոռոչ զույգերի գրգռումների շարունակական տիրույթը՝ Լինդհարդի կոնտինուումը։ Ռենտգենյան չափումը հնարավորություն է տվել առանձնացնել ազդանշանը, որը սովորական մեթոդներում գրեթե կորչում է մետաղի էլեկտրոնների ընդհանուր արձագանքի մեջ։

Հ. Թումանյան
3

Չինաստանի հետազոտողները մշակել են DNA-SaM համակարգը, որը թվային ֆայլերը ԴՆԹ-ի հաջորդականությունների է վերածում և փոխարինում կենսաքիմիական գործընթացներին խանգարող հատվածները՝ պահպանելով տեղեկությունը։ Լաբորատոր փորձերում նրանք վերականգնել են ԴՆԹ-ում պահված տվյալները, իսկ բակտերիաներում ստուգել՝ արդյոք տեղեկությունը պահպանվում է բազմացման ընթացքում։

Հ. Թումանյան
4

Ճապոնական MMX տիեզերական ապարատը հաջողությամբ արձակվել է դեպի Մարսի արբանյակները։ Առաքելության նպատակն է Ֆոբոսի մակերևույթից նմուշներ հավաքել և 2031 թվականին դրանք հասցնել Երկիր՝ օգնելու պարզել Մարսի երկու արբանյակների ծագումը։

Հ. Թումանյան
3

Էլեկտրագնացքների արագացումն ու արգելակումը համակարգելով՝ հնարավոր է դրանց շարժման էներգիան օգտագործել էլեկտրացանցի հավասարակշռման համար։ Նոր հաշվարկի համաձայն՝ դա կարող է նվազեցնել նոր էներգակուտակիչների անհրաժեշտությունը, սակայն գործնական փորձարկումները դեռ առջևում են։

Հ. Թումանյան
4

Եղանակի օրական փոփոխությունները հաշվի առնելիս սառցադաշտերի ապագա կորուստն ավելի մեծ է ստացվում, քան ամսական տվյալներով հաշվարկելիս։ Նոր ուսումնասիրության մոդելում այդ տարբերությունը մինչև 2100 թվականը ծովի միջին մակարդակի բարձրացմանը հավելյալ 20–33 միլիմետր է ավելացնում՝ միայն սառցադաշտերի հաշվին։

Հ. Թումանյան
6

RIKEN-ի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները նվազեցրել են սիլիցիումային քուբիթների միաժամանակյա կառավարման ժամանակ առաջացող սխալները։ Մեկ ընդհանուր միկրոալիքային գծով երեք քուբիթի զուգահեռ աշխատանքի դեպքում մեկքուբիթային գործողությունների ճշգրտությունը գերազանցել է 99,99%-ը, իսկ հինգի դեպքում կազմել է մոտ 99,9%։