Անտառային հրդեհները «միջուկային ձմռան» վտանգ են ստեղծում
Անտառային հրդեհների ծուխն ու մոխիրը կարող են հասնել մինչև վերնոլորտ՝ ծածկելով արևի լույսն ու առաջացնելով միջուկային պատերազմի հետևանքով փոփոխված կլիմայի իրական պատկեր:
Գլոբալ տաքացմանը զուգահեռ՝ անտառային հրդեհներն ահագնանում են: Բարձր կրակը մթնոլորտ է արձակում մուր և ծուխ՝ նպաստելով կլիմայի հետագա փոփոխությանը: Այդպիսի հրդեհներն իսկական լաբորատորիա են դարձել Բոուլդերում գտնվող Կոլորադոյի համալսարանի գիտնականների համար՝ ուսումնասիրելու ավելի դաժան երևույթ՝ «միջուկային ձմեռը»:
«Միջուկային ձմռան» մասին պատկերացումները ծագել են 1980-ականներին, երբ փորձաքննությունները ցույց են տվել, որ ԽՍՀՄ-ի և ԱՄՆ-ի կողմից ատոմային զենքի մեծամասշտաբ կիրառումն անուղղակի հետևանքներ կարող է ունենալ՝ բերելով կլիմայի լուրջ ու վտանգավոր փոփոխությունների: Այդպիսի աղետալի սցենարների դեպքում ծուխն ու մոխրի մասնիկների բարձրացումն օդ կթուլացնեն արևային էներգիայի ներթափանցումը դեպի Երկրի մակերես: Վերջինս կտրուկ կսառչի, բուսականության աճը կդադարի, կսկսվի սով՝ սպառնալով մարդկության գոյությանը:
Հետագայում ավելի ժամանակակից և հստակ հաշվարկները որոշակիորեն թուլացրեցին այդ հիպոթեզի ուժգնությունը: Այսօր գիտնականներն ավելի շատ խոսում են «միջուկային աշնան» մասին՝ պայմանավորված համեմատաբար նվազող ջերմաստիճանով, ընդ որում՝ ընդամենը 1-2 աստիճանով: Այդուհանդերձ, այդպիսի տվյալները մարդկությանն ազդարարում են դժվարին ժամանակների մասին: Ավելին, համարվում է, որ այն կարող է իրականանալ նույնիսկ տարածաշրջանային բախումների ժամանակ միջուկային զենքի թեկուզեւ սահմանափակ կիրառման դեպքում:
Փորձաքննությունը ցույց է տալիս, որ վեր բարձրացող մոխրի մասնիկները պետք է արագ տաքանան Արևից՝ ուժեղացնելով դրանց հոսքը և թույլ տալով հասնել վերնոլորտին: Այդ բարձրության վրա օդը գործնականում զուրկ է խոնավությունից, և մասնիկները կարող են երկար ժամանակ մնալ այդտեղ՝ ծածկելով արևային լույսը: Հենց այդ գործընթացն էլ ուսումնասիրել են ամերիկյան կլիմայագետները: Գիտնականները 2017թ. օգոստոսին Կանադայի արևմուտքում բռնկված հրդեհների ժամանակ ստացված տվյալների համեմատությամբ երզակացրել են, որ վերոնշյալ գործընթացները ծավալվում են նաև անտառային խոշոր հրդեհների ժամանակ:
Ինչպես և կանխատեսել էին գիտնականները, ենթադրություններն ու դիտարկումները համընկել են: Կանադական հրդեհներին հետևած արբանյակներն արձանագրել են 5 խոշոր «հրդեհային ամպեր» (Cumulonimbus Flammagenitus), որոնք շուրջ 300 հազար տոննա մոխիր։ Դրանից 6 հազար տոննան հասել է վերնոլորտ։ Մի քանի ամիս անց մոտ 23 կմ բարձրության վրա արձանագրվել են բազմաթիվ մասնիկներ։ Դրանք ծավալվել են հյուսիսային կիսագնդում՝ դեռ մի քանի ամիս էլ մնալով վերնոլորտի ստորին շերտերում։
Այդուհանդերձ, հաղորդվում է, որ մթնոլորտի աղտոտման այս ծավալները համեմատելի չեն նույնիսկ տեղային միջուկային պատերազմների հետեւանքների հետ։ Գիտնականները նշում են, որ Հնդկաստանի եւ Պակիստանի միջեւ բախման պատճառով մթնոլորտ կարող է հասնել տասնյակ միլիոնավոր տոննաների մոխիր, իսկ Ռուսաստան – ԱՄՆ առճակատումը, նրանց զինանոցի միջուկային ռումբերի կիրառմամբ, այդ թիվը կհասցնի 150 մլն-ի։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Մասաչուսեթսի Քեյփ Քոդ թերակղզում հայտնաբերվել է Malaclemys terrapin տեսակի երկգլխանի կրիայի հազվագյուտ ձագ։ Ընդամենը մոտ 5 գրամ կշռող կենդանու մոտ առկա է բիցեֆալիա՝ զարգացման անոմալիա, որի դեպքում ձևավորվում է երկու գլուխ։ Այժմ ձագը գտնվում է Cape Wildlife Center-ի մասնագետների հսկողության տակ, որոնք հետևում են նրա սնվելուն, աճին և շարժումներին։
Bell Textron-ը Տեխասի Ամարիլոյի գործարանում սկսել է Նիգերիայի համար նախատեսված առաջին AH-1Z Viper հարվածային ուղղաթիռի արտադրությունը։ Ընկերությունը պետք է պատրաստի 12 ուղղաթիռ և արտադրությունն ավարտի 2029 թվականի սկզբին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Մասաչուսեթսի Քեյփ Քոդ թերակղզում հայտնաբերվել է Malaclemys terrapin տեսակի երկգլխանի կրիայի հազվագյուտ ձագ։ Ընդամենը մոտ 5 գրամ կշռող կենդանու մոտ առկա է բիցեֆալիա՝ զարգացման անոմալիա, որի դեպքում ձևավորվում է երկու գլուխ։ Այժմ ձագը գտնվում է Cape Wildlife Center-ի մասնագետների հսկողության տակ, որոնք հետևում են նրա սնվելուն, աճին և շարժումներին։
Bell Textron-ը Տեխասի Ամարիլոյի գործարանում սկսել է Նիգերիայի համար նախատեսված առաջին AH-1Z Viper հարվածային ուղղաթիռի արտադրությունը։ Ընկերությունը պետք է պատրաստի 12 ուղղաթիռ և արտադրությունն ավարտի 2029 թվականի սկզբին։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Մասաչուսեթսի Քեյփ Քոդ թերակղզում հայտնաբերվել է Malaclemys terrapin տեսակի երկգլխանի կրիայի հազվագյուտ ձագ։ Ընդամենը մոտ 5 գրամ կշռող կենդանու մոտ առկա է բիցեֆալիա՝ զարգացման անոմալիա, որի դեպքում ձևավորվում է երկու գլուխ։ Այժմ ձագը գտնվում է Cape Wildlife Center-ի մասնագետների հսկողության տակ, որոնք հետևում են նրա սնվելուն, աճին և շարժումներին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները