Մեկ մոլեկուլից շարժիչի պտույտը կառավարել են էլեկտրական հոսանքով
Ֆիզիկոսները երկու ոսկե էլեկտրոդների միջև ամրացված պարուրաձև մոլեկուլում էլեկտրական հոսանքով ուղղորդված շարժում են առաջացրել։ Լարման բևեռականությունը փոխելիս շարժման ուղղությունը փոխվել է, իսկ ավելի բարձր լարման դեպքում հոսանքի ուժը կտրուկ աճել է։
Վեյցմանի գիտության ինստիտուտի և միջազգային գործընկերների թիմը մեկ մոլեկուլից շարժիչ է ստեղծել՝ օգտվելով Արքիմեդի պտուտակի սկզբունքից։ Nature ամսագիրը հոկտեմբերի 22-ին հրապարակել է գրախոսված աշխատանքի վաղ տարբերակը։ Փորձերը կատարվել են 4,2 կելվին ջերմաստիճանում՝ բացարձակ զրոյից ընդամենը մի քանի աստիճան բարձր։
Շարժիչի հիմքում հելիցեն կոչվող պարուրաձև օրգանական մոլեկուլ է, որը Կոպենհագենի համալսարանի քիմիկոսները պատրաստել են հատուկ այս հետազոտության համար։ Այն ծծմբի ատոմների միջոցով ամրացրել են ոսկե երկու էլեկտրոդների միջև։ Եթե դասական Արքիմեդի պտուտակը ջուր է տեղափոխում, ապա այս համակարգում մոլեկուլի միջով անցնող էլեկտրոնների հոսքն է պտտող ուժ ստեղծում։
Լարում կիրառելիս գիտնականները գրանցել են հոսանքի ուժի պարբերաբար կրկնվող, որոշակի հերթականությամբ թռիչքներ։ Լարման բևեռականությունը փոխելիս փոխվել է նաև այդ հերթականությունը։ Հետազոտողները դա մեկնաբանում են որպես մոլեկուլի ուղղորդված պտույտի և դրա ուղղության փոփոխության նշան․ փորձի ընթացքում անմիջականորեն չափվել է էլեկտրական հոսանքը։
Որոշակի շեմից բարձր լարման դեպքում հոսանքը կտրուկ աճել է՝ որոշ չափումներում մինչև հարյուրապատիկ։ Վեյցմանի ինստիտուտը պարզաբանում է, որ հաշվարկային մոդելն այդ աճը կապում է քայլային շարժումից անընդհատ պտույտի անցման հետ։ Պտտվելիս մոլեկուլն անցնում է այնպիսի դիրքերով, որոնք ավելի լավ են հաղորդում էլեկտրոնները, բայց հանգստի վիճակում էներգետիկորեն անբարենպաստ են։
Էլեկտրոդների միջև հեռավորությունը փոխելով՝ հնարավոր է եղել ձգել կամ սեղմել մոլեկուլը և տեղաշարժել հոսանքի աճի շեմը։ Հեռավորությունը կարգավորվել է 0,1 նանոմետրից փոքր քայլերով։ Այսպիսով, համակարգի էլեկտրական վարքը կախված է եղել նաև պարույրի մեխանիկական ձևից։
Հեղինակները համեմատական փորձեր են կատարել նաև պարուրաձև կառուցվածք չունեցող անտրացենի ածանցյալով։ Այդ միացումներում հոսանքի նման կտրուկ աճ չի նկատվել։ Քվանտամեխանիկական հաշվարկների հետ համադրված՝ այս արդյունքն ամրապնդում է աճը հենց հելիցենի կառուցվածքի և շարժման հետ կապող բացատրությունը։
Ստեղծված համակարգը մոլեկուլային էլեկտրոնիկայի փորձարարական նախատիպ է։ Բարձր լարման տակ անընդհատ պտույտը ներկայացված է որպես չափումներին համապատասխանող մոդելային բացատրություն, իսկ սենյակային ջերմաստիճանում կայուն աշխատանք այս փորձերով չի ցուցադրվել։ Բացի այդ, մեծ հոսանքների դեպքում մոլեկուլային միացումները կարող են անդառնալիորեն փոխվել, ինչը դեռ պետք է հաշվի առնել բազմակի օգտագործման սարքեր մշակելիս։
Telegram 
Facebook 
Google News Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
