Մարդիկ հաճախ ընտրում են կառուցվածքով եզակի ձկներին՝ մեծացնելով էկոլոգիական կորստի վտանգը
Մարդիկ սննդի, ձկնաբուծության, սիրողական ձկնորսության և ակվարիումների համար օգտագործում են ուսումնասիրված քաղցրահամ ձկների տեսակների 26%-ը։ Նոր վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հատկապես ձկնաբուծությունն ու սիրողական ձկնորսությունը կենտրոնանում են հազվագյուտ մարմնակազմությամբ տեսակների վրա, որոնց հնարավոր կորուստը կարող է անհամաչափորեն աղքատացնել ձկների ձևաբանական բազմազանությունը։
Ֆրանսիայի Թուլուզի համալսարանի հետազոտողները արդյունքները հոկտեմբերի 19-ին ներկայացրել են Nature Communications-ում։ Նրանք համադրել են FishMORPH և FishBase տվյալների շտեմարանները՝ պարզելու, թե մարդու տարբեր օգտագործումները պատահակա՞ն տեսակներ են ընդգրկում, թե՞ առանձնահատուկ կառուցվածք ունեցող ձկներ։
Վերլուծությունը ներառել է քաղցրահամ ձկների 8970 տեսակ և մարմնի կառուցվածքը նկարագրող 11 հատկանիշ՝ չափերից ու երկարավունությունից մինչև բերանի, աչքերի և լողակների դիրքն ու ձևը։ Ուսումնասիրված տեսակներից 2334-ը՝ 26%-ը, օգտագործվում են ձկնորսության, ձկնաբուծության, սիրողական որսի կամ ակվարիումների համար։
Մարդու օգտագործած տեսակները զբաղեցրել են ձևաբանական ընդհանուր տարածության 45,2%-ը։ Նույն թվով պատահականորեն ընտրված տեսակների համեմատ այդ ծավալը զգալիորեն չի տարբերվել, սակայն օգտագործման առանձին ձևերը կենտրոնացել են մարմնակազմության տարբեր համակցությունների վրա։
Ակվարիումների առևտրում ավելի հաճախ հանդիպել են փոքր, խոշոր աչքերով և դեպի վեր ուղղված բերանով ձկներ։ Ձկնաբուծությունը նախընտրել է խոշոր, հատակամերձ տեսակներ, իսկ սիրողական ձկնորսությունը՝ խոշոր բերանով գիշատիչներ։ Սովորական ձկնորսությունն ընդգրկել է ավելի լայն կառուցվածքային տիրույթ, բայց նույնպես շեղվել է դեպի մեծ մարմին ունեցող տեսակները։
Հեղինակների մոդելավորմամբ՝ ձկնաբուծությունն ու սիրողական ձկնորսությունը հատկապես հաճախ են ընդգրկում ձևով մյուսներից հեռու՝ հազվագյուտ հատկանիշների համակցությամբ տեսակներ։ Սա նշանակում է, որ դրանց անհետացումը կարող է հեռացնել ոչ միայն մեկ տեսակ, այլև կառուցվածքային ու հնարավոր էկոլոգիական ռազմավարություն, որի նմանակը քիչ է։
Օգտագործվող տեսակներից 396-ը՝ 17%-ը, IUCN-ի Կարմիր ցուցակում դասված են վտանգված կամ վտանգվածությանը մոտ խմբերում՝ 65-ը կրիտիկական վիճակում են, 117-ը՝ վտանգված, 121-ը՝ խոցելի, 93-ը՝ վտանգվածությանը մոտ։ Եվս 139 տեսակի համար տվյալները բավարար չեն գնահատման համար։
Երբ հետազոտողները մոդելում հերթով հեռացրել են այդ տեսակները՝ ամենաբարձր վտանգվածության խմբերից սկսած, ձկների ձևաբանական տարածությունը կրճատվել է 4,7%-ով։ Նույն քանակի տեսակների պատահական հեռացման դեպքում միջին կորուստը կազմել է 1,1%։ Սա սիմուլյացիոն գնահատում է, ոչ թե կանխատեսում, որ այդ բոլոր տեսակները անպայման կվերանան։
Մարմնի ձևը գիտնականներն օգտագործել են որպես շարժման, սնման և միջավայրում դերի մոտավոր ցուցիչ, ուստի աշխատանքը էկոհամակարգային գործառույթները ուղղակիորեն չի չափել։ Հետազոտության համահեղինակ Օրել Տուսենը նաև բացատրում է, որ մարդու օգտագործումը միշտ չէ, որ միայն սպառնալիք է․ ճիշտ կառավարման դեպքում տնտեսական ու մշակութային արժեքը կարող է նպաստել տեսակների պահպանությանը։
Telegram 
Facebook 
Google News Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։
Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։
Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։
Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։
Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։
Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։
Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։
NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։
Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
