Վաղ քառոտանիների պարանոցը քիչ շարժուն էր․ նոր մոդելը վերանայում է հին վարկածը
Ձկներից քառոտանի ողնաշարավորների առաջացման ընթացքում գանգի և ուսագոտու բաժանումը, ըստ նոր մոդելի, անմիջապես չի մեծացրել պարանոցի շարժունությունը։ Հետազոտողները վաղ ձևերի մեծ մասի համար շարժման ընդամենը մի քանի աստիճանի հնարավորություն են գնահատել։
Ուփսալայի համալսարանի հետազոտող Դանա Կորնեյզելի ղեկավարած միջազգային խումբը արդյունքները հոկտեմբերի 14-ին հրապարակել է Nature ամսագրում։ Աշխատանքը կասկածի տակ է դնում երկարամյա վարկածը, թե գլխի ավելի ազատ շարժումն էր այն առավելությունը, որի շնորհիվ քառոտանիների նախնիների գանգը տարանջատվեց ուսագոտուց։
Այդ կենդանիների մարմնի առանցքային հենարանում մեծ դեր ուներ քորդան՝ ձգված փափուկ հյուսվածքային ձողը։ Այն պահպանվում էր նաև հասուն տարիքում, իսկ շրջապատող ոսկրային ու աճառային տարրերը չէին կազմում ժամանակակից ցամաքային ողնաշարավորների մեծ մասին բնորոշ հոդավորված համակարգը։ Այդ պատճառով միայն ոսկորների ձևով պարանոցի շարժումը գնահատելը դժվար էր։
Գիտնականները որպես համեմատական մոդել ընտրել են լճային թառափին, որը նույնպես պահպանում է քորդան։ Տասը երիտասարդ առանձնյակների հյուսվածքները փորձարկման սարքով ծռելով և ոլորելով՝ նրանք չափել են դրանց մեխանիկական հատկությունները։ Ապա այդ տվյալները համադրել են վեց վերացած տեսակների բրածոներից վերականգնված չափերի հետ։
Մոդելի համաձայն՝ Tiktaalik-ի գլխի կողային շեղումը կարող էր հասնել մոտ 5,5 աստիճանի, իսկ բարձրացումը՝ 2,25 աստիճանի։ Մի շարք այլ վաղ ձևերի հնարավորություններն ավելի փոքր էին։ Բացառություն էր համեմատաբար երկար պարանոց ունեցող Whatcheeria-ն․ նրա համար գնահատվել է մինչև 32 աստիճան կողային շեղում և 12 աստիճան բարձրացում։
Սրանք շարժման վերին սահմանների գնահատականներ են։ Հաշվարկը հաշվի է առնում առանցքային հենարանի դիմադրությունը, մինչդեռ մաշկը, շրջապատող հյուսվածքներն ու որոշ ոսկրային տարրեր կարող էին լրացուցիչ սահմանափակել շարժումը։ Թառափից ստացված մոդելը նաև կիրառելի չէ բոլոր վերացած ողնաշարավորների համար։
Հեղինակները գանգի և ուսագոտու տարանջատման այլ հնարավոր բացատրություն են առաջարկում՝ տեղաշարժման ժամանակ առջևի վերջույթների դերի աճը։ Այդ դեպքում ուսագոտին ավելի մեծ մասնակցություն էր ստանում մարմնի հենման և շարժման մեջ։ Սա էվոլյուցիոն մեկնաբանություն է, որը բխում է մոդելից ու նախորդ անատոմիական տվյալներից։
Արդյունքները չեն նշանակում, թե քառոտանիները հետագայում շարժուն պարանոց չեն ունեցել։ Դրանք հուշում են, որ գլխի շարժումների լայն շրջանակը ձևավորվել է ավելի ուշ՝ պարանոցի երկարացման և ողերի միջև շարժուն հոդերի զարգացման հետ։
Telegram 
Facebook 
Google News NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։
Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։
Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։
Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները